Kolegium apostolskie w monumentalnym malarstwie średniowiecznego Egiptu

Grant Miniatura 1 przyznany przez Narodowe Centrum Nauki
 
tytuł grantu: "Kolegium apostolskie w monumentalnym malarstwie średniowiecznego Egiptu" 
 
nr grantu 370101
 
kierownik: dr Magdalena Łaptaś
 
okres realizacji 2017-2018 r.
 

Celem zadania jest ustalenie, czy na podstawie zachowanych malowideł ściennych i inskrypcji można określić skład apostołów wchodzących do grupy dwunastu uczniów Chrystusa w Egipcie, a następnie porównanie tradycji egipskiej i nubijskiej. 

Imiona dwunastu uczniów Chrystusa podane są w trzech Ewangeliach Nowego Testamentu oraz Dziejach Apostolskich. Wśród uczniów Chrystusa wymieniony jest Judasz, który z powodu zdrady i samobójczej śmierci, nie był i nie jest ukazywany w kolegium apostolskim w sztuce. Natomiast do grupy Dwunastu włączeni mogą być np. św. Paweł oraz dwaj ewangeliści nie wybrani przez Chrystusa (św. św. Marek i Łukasz). Najczęściej dobór apostołów na danym obszarze związany jest z kultem rozwijającym się wokół ich grobów, lub miejsc przechowywania relikwii, albo z terenem na którym prowadzili działalność misyjną. Wstępne badania prowadzone w Sudanie pokazują, że Paweł na tym obszarze nie był włączany do kolegium apostolskiego w odróżnieniu od większości innych krajów chrześcijańskich.

Planowane działania obejmą trzy etapy. Pierwszy z nich, to przygotowanie miesięcznego wyjazdu do Egiptu. W ramach drugiego etapu, realizowanego w Egipcie, przewidziany jest co najmniej tygodniowy pobyt w Kairze i opis zabytków przechowywanych w Muzeum Koptyjskim oraz skorzystanie ze zbiorów bibliotek kairskich. 

W efekcie badań prowadzonych podczas wyjazdu będzie można ustalić, na ile przedstawienia kolegium apostolskiego w średniowiecznym Egipcie i Sudanie różnią się od siebie. W opinii niektórych badaczy, piszących w minionym stuleciu (np. Pierra du Bourgeta, Klausa Wessela) sztuka „koptyjska” i nubijska niezbyt różniła się od siebie. Tymczasem już ze wstępnych badań wynika, że w Nubii ustalił się pewien stały kanon kolegium apostolskiego, w odróżnieniu od bardziej zróżnicowanych grup Dwunastu występujących na terenie Egiptu. Badania prowadzone na terenie Egiptu mogą doprowadzić do zweryfikowania pewnych starszych poglądów i być przydatne nie tylko dla historyków sztuki i archeologów, ale też dla historyków i badaczy Kościoła, poszerzając naszą wiedzę na temat chrześcijaństwa na odległych od Rzymu obszarach.

Wyniki badań zostaną zaprezentowane podczas „The 14th International Conference for Nubian Studies” w Luwrze, w 1018 r. Ponadto zostaną włączone do rozprawy habilitacyjnej, dotyczącej kolegium apostolskiego w średniowiecznej Nubii.

Copyright © 2018 UKSW Wszelkie prawa zastrzeżone
Informacja o ciasteczkach